Strefa Czystego Transportu w Krakowie: zasady, terminy, kogo obejmuje

Czym jest Strefa Czystego Transportu w Krakowie?

To obszar obejmujący ok. 60% powierzchni miasta, do którego od 1 stycznia 2026 r. bez ograniczeń wjeżdżają tylko auta spełniające normy emisji albo zwolnione. Podstawą jest uchwała Rady Miasta Krakowa z 12 czerwca 2025 r., która weszła w życie 26 czerwca 2025 r. Obowiązek wprowadzenia strefy nakłada na duże miasta ustawa o elektromobilności i paliwach alternatywnych z 11 stycznia 2018 r. Dotyczy gmin powyżej 100 tys. mieszkańców, w których przekroczona jest średnioroczna norma dwutlenku azotu (NO2).

W 2023 r. Krakowski Alarm Smogowy badał NO2 w 44 miejscach i w żadnym nie spełniono zaleceń WHO (10 µg/m³). Unijny limit na 2030 r. (20 µg/m³ zamiast dzisiejszych 40 µg/m³, dyrektywa UE 2024/2881) spełniły tylko 3 punkty, jak podaje SmogLab.

Kraków jest drugim miastem z taką strefą. Warszawa ma ją od 1 lipca 2024 r., a strefy czystego transportu w obu miastach działają obok siebie. Dla większości kierowców zmiana sprowadza się do sprawdzenia tablicy w systemie.

Gdzie kończy się strefa?

W przybliżeniu na IV obwodnicy. Granica biegnie wzdłuż A4 na południu i zachodzie, S52 na północy i S7 na wschodzie (według gisplay.pl). To blisko 200 km² z 327 km² powierzchni miasta. Nie idzie ona po granicach dzielnic ani osiedli, dlatego sam adres „w Krakowie” nie rozstrzyga, czy dana ulica jest w strefie.

Poza SCT zostają:

• tereny kombinatu i obszar na wschód od S7,
• Wzgórza Krzesławickie,
• Swoszowice.

Na mapie interaktywnej miasta zaznaczono granice strefy, strefomaty, punkty obsługi i granice gmin wokół Krakowa, czyli tzw. obwarzanka. Przed trasą przez Nową Hutę albo Swoszowice radzę wpisać tam konkretny adres, zamiast zakładać, że cała dzielnica leży po jednej stronie granicy.

Jakie auta mogą wjechać bez opłat?

Benzyna i LPG od normy Euro 4 albo rocznika 2005, diesel od normy Euro 6 albo rocznika 2014.

Rodzaj pojazdu	Benzyna / LPG	Diesel
Osobowe i dostawcze do 3,5 t	Euro 4 lub rok produkcji od 2005	Euro 6 lub rok produkcji od 2014
Powyżej 3,5 t	Euro 4 lub rok produkcji od 2005	Euro VI lub rok produkcji od 2012

Warunek jest alternatywny: wystarczy norma albo rocznik. W praktyce benzyniak może mieć nawet 21 lat, a diesel najwyżej 12. Auto z polską rejestracją, które spełnia wymagania, trafia do systemu automatycznie i właściciel nie musi nic robić.

Jakie auta nie wjadą do Krakowa w 2026 roku?

Bez opłaty nie wjadą benzynowe auta sprzed 2005 r. bez normy Euro 4 oraz diesle sprzed 2014 r. bez normy Euro 6, chyba że mają zwolnienie. Diesel spełniający Euro 6 wjeżdża normalnie. Radzę sprawdzić najpierw normę w dowodzie rejestracyjnym, a dopiero potem rocznik.

Kogo obejmuje zakaz i kto jest zwolniony?

Zakaz dotyczy aut niespełniających norm, ale mieszkańcy Krakowa ze starymi autami, które mieli przed 26 czerwca 2025 r., są zwolnieni bezterminowo. Do tego dochodzą kategorie zwolnione z mocy uchwały:

• pojazdy osób z kartą parkingową dla osoby z niepełnosprawnością (jedno auto na kartę w danym czasie),
• pojazdy służb,
• pojazdy zabytkowe i specjalne,
• motocykle, quady i inne czterokołowce,
• motorowery.

Według szacunku miasta mieszkańcy mają ok. 500 tys. samochodów, a ok. 80% z nich spełnia wymogi. Zgłoszenia dotyczą więc mniejszości.

Zwolnienie dla mieszkańców Krakowa

Trzeba spełnić trzy warunki:

• mieć meldunek stały lub czasowy w Krakowie,
• być właścicielem lub współwłaścicielem auta najpóźniej 25 czerwca 2025 r.,
• złożyć PIT za poprzedni rok z adresem w Krakowie wraz z UPO albo zaświadczeniem z urzędu skarbowego; zamiast PIT działa też IR-1 lub DR-1.

Uprawnienie odnawia się co najmniej raz w roku, a kartę parkingową odnawia się po upływie jej ważności. Osoby zameldowane w trakcie 2025 r. mogą uzyskać zwolnienie po złożeniu PIT za 2025 w krakowskim urzędzie skarbowym. Zgłaszaj tylko auto, które nie spełnia norm.

Pacjenci i osoby z kartą parkingową

Zwolnienie medyczne obejmuje dojazd do placówki z umową z NFZ, położonej w strefie, na świadczenia wskazane w uchwale. Należą do nich na przykład rehabilitacja, dializy, chemioterapia i radioterapia. Wizyta w POZ i rejestracja w szpitalu zwolnienia nie dają. Zwolnienie z tytułu karty parkingowej przysługuje na jedno auto w danym czasie.

Kierowcy spoza Krakowa i auta z zagranicy

Mieszkańcy powiatu krakowskiego ze starym autem nie mają zwolnienia, ale mogą wjeżdżać po opłacie do 31 grudnia 2028 r.

Auto z zagraniczną rejestracją trzeba zgłosić zawsze, nawet gdy spełnia normy. Potrzebne są dane właściciela, dokument tożsamości, kopia dowodu rejestracyjnego oraz marka, model i rok produkcji. W miarę możliwości dołącza się świadectwo zgodności CE.

Kto przyjeżdża tylko zwiedzać, w centrum auta zwykle nie potrzebuje: Stare Miasto, Wawel i Kazimierz obejdzie pieszo, a trasę na weekend opisuje nasz przewodnik po atrakcjach Krakowa.

Ile kosztuje wjazd autem, które nie spełnia norm?

W całym okresie przejściowym 2026-2028 godzina kosztuje 2,50 zł, a abonament na 30 dni rośnie ze 100 do 500 zł.

Rok	Opłata godzinowa	Opłata do końca dnia	Abonament 30 dni
2026	2,50 zł	5 zł (2 godziny z rzędu)	100 zł
2027	2,50 zł	15 zł (6 godzin z rzędu)	250 zł
2028	2,50 zł	brak	500 zł

Cennik według uchwały Rady Miasta Krakowa.

Godzinę liczy się od wjazdu do wyjazdu albo do zaparkowania na posesji. Po ponownym ruszeniu naliczana jest kolejna opłata, więc liczba wjazdów w ciągu dnia ma znaczenie. Opłaty przestają obowiązywać wraz z końcem okresu przejściowego: zniesienie wynika z ustawy, a od 1 stycznia 2029 r. auta bez zwolnienia i bez norm nie wjadą wcale.

Prosty rachunek dla dojeżdżających: w 2027 r. abonament za 250 zł wychodzi taniej niż 15 zł dziennie przez 20 dni roboczych, czyli 300 zł. W 2028 r. zostaje abonament albo stawka godzinowa.

Jak sprawdzić auto i zgłosić je do systemu SCT?

Wystarczy numer rejestracyjny. Formularz jest po polsku, angielsku, niemiecku i ukraińsku.

1. Wpisz numer rejestracyjny w systemie SCT na stronie ZDMK albo w mKraków.
2. Sprawdź wynik: auto spełniające normy jest już w bazie.
3. Przygotuj skany dokumentów potwierdzających uprawnienie, na przykład meldunek i PIT albo IR-1 lub DR-1.
4. Wypełnij formularz zgłoszeniowy i załącz skany.
5. Zachowaj numer sprawy.

Zarząd Dróg Miasta Krakowa weryfikuje zgłoszenie do 14 dni. Przy brakach wzywa do uzupełnienia, a bez uzupełnienia uznaje zgłoszenie za niedokonane. Skoro urząd ma dwa tygodnie, radzę zgłosić auto z zapasem, a nie dzień przed planowanym wjazdem. W pierwszych dniach działania systemu (8-11 grudnia 2025 r.) odnotowano ponad 175 tys. sprawdzeń i ok. 6,1 tys. wniosków.

Jak miasto kontroluje strefę?

Przede wszystkim kamerami, które odczytują numery rejestracyjne i porównują je z bazą SCT, a obok nich patrolami Straży Miejskiej i kontrolami Policji. Rejestracje są sprawdzane w Centralnej Ewidencji Pojazdów (CEP). Docelowo ma działać ok. 300 kamer. Pełna automatyzacja mandatów, jak przy fotoradarach, wymagałaby zmiany przepisów krajowych; w grudniu 2025 r. SmogLab opisywał ją jako plan. Nieuprawniony wjazd to wykroczenie: kończy się pouczeniem albo mandatem.

Kamera „widzi” wyłącznie tablicę. Literówka w numerze przy opłacie online to realny problem, dlatego radzę sprawdzić numer przed zatwierdzeniem płatności.

Gdzie zapłacić za wjazd i załatwić sprawę na miejscu?

Opłatę można uiścić w kasach ZDMK przy ul. Centralnej i ul. Reymonta. Od 1 kwietnia 2026 r. działają tam dwa stacjonarne punkty obsługi SCT (według BIP):

• Zarząd Dróg Miasta Krakowa: ul. Centralna 53, bud. A, pok. 26, pn-pt 8:00-15:30,
• Biuro Strefy Płatnego Parkowania: ul. Reymonta 20, pn-wt 10:00-16:00, śr-pt 8:00-16:00.

Według stanu ze startu strefy strefomaty (9 urządzeń) stały na stacjach BP przy wjazdach:

• Wieliczka, ul. Krakowska,
• Kraków, ul. Mirowska,
• Modlnica, ul. Częstochowska,
• Kraków, ul. Zakopiańska,
• Kraków, ul. Pasternik,
• Kraków, ul. Kocmyrzowska,
• Bibice, ul. Na Czekaj,
• Kraków, ul. Nadbrzezie,
• Skawina, ul. Krakowska.

Informacji udziela też Krakowskie Centrum Kontaktu, tel. 12 616 55 55. Płać wyłącznie w oficjalnym systemie lub aplikacji, a o pułapkach z podrobionymi kodami przeczytasz w tekście o fałszywych kodach QR na parkomatach.

Czy motocykl wjedzie do strefy bez opłaty?

Tak, jednoślady są zwolnione z wymogów SCT. Zwolnienie nie oznacza jednak braku kontroli drogowej. Na co policja zwraca uwagę u jednośladów, opisaliśmy w tekście o kontrolach motocykli i motorowerów.

Czy trzeba mieć nalepkę na szybie?

Nie. Nalepka SCT kosztuje 5 zł, ale jej brak nie jest karany.

Czy dojazd na SOR trzeba zgłaszać?

Nie, w zagrożeniu życia dojazd na SOR odbywa się bez zgłoszenia.