Bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie

W skrócie
Bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie to zabytkowy kościół rzymskokatolicki jezuitów na Wesołej, w dzielnicy II Grzegórzki. Jeśli interesuje cię sztuka Młodej Polski, przyjdź tu dla architektury, mozaik i rzeźb.
Msze, zwiedzanie i dojazd
Aktualne godziny mszy oraz dostępność wnętrza dla zwiedzających sprawdź na oficjalnej stronie bazyliki w serwisie Deon. Tam szukaj też informacji o zasadach wstępu i ewentualnych opłatach. Na oglądanie dekoracji wybierz czas poza nabożeństwami, w godzinach udostępnienia kościoła.
Do wyznaczenia dojazdu użyj adresu ul. Mikołaja Kopernika 26 w Krakowie. Trasę komunikacją miejską sprawdź dla dnia wizyty w aktualnym planerze przejazdów.
Przy ograniczonym czasie wybrałbym jedną dekorację do dokładnego obejrzenia. Jeśli interesuje cię rzeźba, przyjrzyj się bocznemu ołtarzowi, a jeśli architektura, konstrukcji sklepienia i jego malarskiej dekoracji.
Innym punktem zwiedzania krakowskich kościołów może być Bazylika Archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie.
Architektura i wnętrze
Ściany kościoła wykonano z czerwonej cegły, a detale z szarego kamienia. Wieża ma wysokość 68 m (dane Wikidata). Franciszek Mączyński połączył w projekcie modernizm z odniesieniami do romanizmu, gotyku i baroku. Nad oknami umieszczono mozaikowe herby miast, które wsparły budowę.
Nad portalem wejściowym znajduje się mozaika „Przebicie boku Chrystusa” zaprojektowana przez Jana Bukowskiego, a wyżej rzeźby według projektu Xawerego Dunikowskiego. Towarzyszące Chrystusowi postacie przedstawiają cierpiącą ludzkość szukającą pocieszenia u Bożego Serca. Przy zewnętrznej ścianie zakrystii stoi wykonany przez Dunikowskiego brązowy pomnik Franciszka Mączyńskiego.
W środku zwróć uwagę na żelbetowe sklepienia nad trzema nawami. Polichromię zaprojektował Jan Bukowski, natomiast wzory posadzki odwołują się do świątyń starochrześcijańskich. Nawę główną zdobią mozaiki Leonarda Strojnowskiego.
W prezbiterium, części kościoła mieszczącej ołtarz główny, rozciąga się mozaikowy fryz długości 30 metrów według projektu Piotra Stachiewicza (opis w Wikipedii). Ukazuje hołd składany Chrystusowi: polskich świętych prowadzi św. Stanisław, a naród polski Jadwiga Andegawenka i Władysław Jagiełło. Rzeźby w bocznych ołtarzach wykonał Karol Hukan. W ołtarzu Matki Boskiej Anielskiej przedstawił Maryję w koronie, otoczoną przez osiem adorujących ją aniołów.
Historia jezuitów i budowli
Pierwsza kaplica przestała wystarczać jezuitom i wiernym, dlatego obok niej wzniesiono obecny kościół. Zakonnicy osiedlili się tutaj w 1868 roku (według Wikipedii). Kupili posiadłość z ogrodem i budynkiem nazywanym „pałacykiem angielskim”, a kaplicę urządzili przez przebudowę domu przy dzisiejszej ulicy Kopernika.
| Data | Wydarzenie |
|---|---|
| 28 sierpnia 1870 | Poświęcenie pierwszej kaplicy Najświętszego Serca Jezusowego. |
| 1903 | Decyzja o budowie większego kościoła według projektu Franciszka Mączyńskiego. |
| 1 listopada 1909 | Poświęcenie kamienia węgielnego przez biskupa Anatola Nowaka. |
| 1912 | Zakończenie budowy i przeniesienie nabożeństw do nowej świątyni. |
| 29 maja 1921 | Konsekracja kościoła po przedłużonych przez wojnę pracach nad wyposażeniem i dekoracją. |
Świątynia jest bazyliką mniejszą od 1960 roku dzięki decyzji Jana XXIII. Sześć lat później kościół wpisano do rejestru zabytków.
Fot. Kriskros, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons