Cmentarz Ewangelicki w Łuczanowicach (Kraków)

Odwiedziny: godziny i dojazd

Dojazd zaplanuj do ul. Orłowskiego w Łuczanowicach. Przed wyjazdem zapytaj krakowską parafię ewangelicko-augsburską o godziny otwarcia, zasady dostępu i ewentualne opłaty. Informacji szukaj też w Zarządzie Cmentarzy Komunalnych w Krakowie.

Jeśli wybierasz komunikację miejską, sprawdź aktualne połączenie do ul. Orłowskiego na dzień planowanej wizyty. Termin wrześniowego nabożeństwa ekumenicznego znajdziesz w ogłoszeniach parafialnych.

W najbliższej okolicy znajdują się ulice Braci Polskich i Kalwińska, których nazwy nawiązują do reformacji.

Kto tu spoczywa? Układ i zabytkowe nagrobki

W kopcu znajduje się komora grobowa rodziny Żeleńskich, dawnych właścicieli Łuczanowic. Marcjan Żeleński usypał kopiec w 1787 r. i przeniósł do niego trumny z kaplicy.

Kopiec ma około 4 m wysokości, a stojący na nim piaskowcowy obelisk mierzy 5 m. Pomnik wieńczy kamienna urna; na jego ścianach znajdują się herb Ciołek oraz inskrypcje. Oprócz nazwy „Kopiec Arian” funkcjonuje miejscowe określenie „Kopiec Lutrów”.

Wokół kopca zachowały się:

• Sarkofag Ludwika Dębickiego, oficera wojsk polskich.
• Postument z kolumną i urną na grobie jego syna, także Ludwika, zmarłego w 1843 r.
• Groby Joanny Aramowej i Karoliny Kempińskiej.

Historia nekropolii

Początkiem nekropolii był murowany grobowiec, który Stanisław Żeleński zbudował w 1593 r., według Wikipedii. Cmentarz założyła kalwińska rodzina Żeleńskich. Łuczanowice były wówczas osobną wsią, dziś są krakowskim osiedlem.

Działał tu zbór braci polskich, wspólnoty wywodzącej się z polskiego kalwinizmu. Z miejscowego cmentarza korzystali bracia polscy z Krakowa, gdy ich nekropolia przy ul. Wesołej była profanowana. Cmentarz bywa nazywany kalwińskim i dysydenckim, a okoliczni mieszkańcy określają go jako ariański.

Wyrok trybunalski z 1687 r. nakazał likwidację zboru. Kaplica pozostawała później nieczynna, lecz jej podziemia nadal służyły Żeleńskim jako miejsce pochówku.

W 1938 r. Andrzej Mycielski podarował zniszczony cmentarz krakowskiej gminie ewangelicko-augsburskiej. Prace porządkowe i odnowienie zabytków przeprowadzono dopiero po 1989 r. Zbudowano ogrodzenie, a na kopiec wrócił obelisk, który przewrócił się w 1972 r.

Biskup Rudolf Pastucha ponownie poświęcił cmentarz 25 września 1993 r. Krakowscy ewangelicy spotykają się tu we wrześniu na corocznych nabożeństwach ekumenicznych.

Fot. Zygmunt Put Zetpe0202, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons