Akademia Muzyczna im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie

W skrócie
Akademia Muzyczna im. Krzysztofa Pendereckiego to publiczna uczelnia muzyczna w centrum Krakowa, z głównym gmachem przy ul. św. Tomasza 43. Jej historia sięga 1888 r., gdy Władysław Żeleński założył krakowskie konserwatorium. We Floriance odbywają się najważniejsze wydarzenia uczelni, a w Sali Koncertowej im. Bronisława Rutkowskiego gra się muzykę na żywo.
Profil i oferta
Uczelnia kształci muzyków na trzech stopniach: licencjackim, magisterskim i doktorskim, a najwyższym z nich jest doktorat w dziedzinie sztuki. Skrót nazwy to AMKP.
Studia są podzielone między trzy wydziały. Pierwszy to Wydział Twórczości, Interpretacji i Edukacji Muzycznej, drugi to Wydział Instrumentalny, a trzeci Wydział Wokalno-Aktorski. Ponad wydziałami działają jednostki wspólne: Biblioteka Główna, Międzywydziałowe Studium Pedagogiczne oraz zespół dydaktyczny od języków obcych.
Uczelnia zatrudnia 280 osób (Wikidata). Aktualną kadrę i ofertę kierunków znajdziesz na amuz.krakow.pl.
Ważną częścią profilu jest muzyka elektroakustyczna. Wybór Krzysztofa Pendereckiego na rektora w 1972 r. uznano za pokoleniową wymianę warty, a w tym samym czasie powstało Studio Muzyki Elektroakustycznej pod kierunkiem Józefa Patkowskiego.
Historia
Według Wikipedii w XIX wieku krakowskie środowisko inteligencji długo zabiegało o własną uczelnię muzyczną. Warszawa miała swoją szkołę od 1810 r., Lwów od 1838 r., a Kraków musiał spełnić wysokie wymagania władz w Wiedniu, bo leżał w zaborze austriackim. Przełom przyniósł Władysław Żeleński, absolwent konserwatoriów w Pradze i Paryżu. Wspierała go księżna Marcelina Czartoryska, uczennica Chopina. 1 lutego 1888 r. dotychczasowa Szkoła Muzyczna Towarzystwa Muzycznego stała się Konserwatorium.
Szkoła rosła szybko. W 1889 r. uczyło się w niej 146 osób, a w 1917 r. blisko 500. Najlepszy okres przypadł na lata 1924-1930: liczba specjalności urosła z sześciu do trzydziestu siedmiu w 1931 r., a uczelnia miała prawie 800 studentów. Najpopularniejszą specjalnością był fortepian. Światowy kryzys gospodarczy zahamował ten rozwój.
Na początku program wzorowano na szkolnictwie austriackim. Dwie inspekcje z Wiednia, pierwsza wkrótce po otwarciu i druga w 1893 r., wypadły dla szkoły pomyślnie. Drugą prowadził Johann Fuchs, dyrektor konserwatorium wiedeńskiego. Odsiew był jednak duży: naukę zaczynało wielu, a dyplom zdobywali nieliczni. Od 1925 do 1928 r. ukończyły ją 42 osoby, w tym Jan Hoffman, Adam Rieger i Artur Malawski, późniejsi profesorowie tej samej uczelni. Fortepianu uczyli między innymi sam Żeleński, Seweryn Eisenberger i trzej wychowankowie konserwatorium w Petersburgu. Muzykologię wykładał Zdzisław Jachimecki, a w 1928 r. kurs mistrzowski fortepianu poprowadził Egon Petri. W roku akademickim 1929/30 doszły klasy instrumentów dętych i perkusji, od fletu i oboju po tubę.
W czasie okupacji zajęcia trwały mimo zakazu władz niemieckich. 5 lutego 1940 r. Gestapo zamknęło szkoły w mieście, a konserwatorium straciło cały dobytek, w tym instrumenty, których nigdy nie odzyskano.
Po wojnie trzeba było zaczynać od nowa. Państwowe Konserwatorium Krakowskie ruszyło oficjalnie 31 sierpnia 1945 r., a od 1 kwietnia 1946 r. nosiło nazwę Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej. Pierwszym rektorem został Zbigniew Drzewiecki, który przed wojną dojeżdżał na zajęcia z Warszawy, a prorektorem Roman Palester. Wśród wykładowców pierwszych lat byli między innymi Eugenia Umińska, Ada Sari i Stefan Kisielewski. Dyplomy jako jedni z pierwszych odebrali Stanisław Skrowaczewski i Regina Smendzianka. Do dziś trwa spór, czy powojenna szkoła jest kontynuatorką przedwojennego konserwatorium, bo nowy model kształcenia różnił się od dawnego.
Powojenna szkoła nie uniknęła nacisku politycznego. W 1949 r., na zjeździe uczelni artystycznych w Poznaniu, minister kultury Włodzimierz Sokorski ogłosił zasady realizmu socjalistycznego. Sprzeciwił się im Stefan Kisielewski, kompozytor i profesor krakowskiej uczelni. Stracił za to pracę z dnia na dzień i do nauczania już nie wrócił. W 1957 r. powołano w niej siedem katedr.
W 1979 r. uczelnia dostała nazwę Akademii Muzycznej. W 1988 r. odznaczono ją Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Od 1 stycznia 2021 r., na mocy ustawy z 27 listopada 2020 r., patronem jest Penderecki. Inne miejsce z długą historią to Bazylika Archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława.
Rekrutacja, adres, dojazd
Zanim uczelnia osiadła na stałe, często zmieniała adres. Przed I wojną światową konserwatorium korzystało z budynku Teatru Starego, w czasie wojny przeniosło się do kamienicy przy al. Krasińskiego, a w 1921 r. wróciło na Plac Szczepański. Po 1945 r. zajęcia odbywały się kolejno przy Basztowej, Warszawskiej 24 i od 1951 r. w budynku Sióstr Urszulanek przy dzisiejszej ul. Starowiślnej.
Główny gmach przy ul. św. Tomasza 43 uczelnia dostała w 1993 r., a wcześniej mieściła się tam siedziba KW PZPR. Najważniejszą salą jest Florianka, dawny gmach Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń, którego reprezentacyjną część uczelnia przejęła w 1956 r. Są tam arkadowe krużganki, długi westybul, Sala Koncertowa im. Bronisława Rutkowskiego i Sala Senacka.
Uczelnia ma też inne adresy. Od 2020 r. należy do niej budynek przy ul. Potebni 7, kupiony od Gminy Kraków, a Dom Studencki stoi przy ul. Przemyskiej 3. Na szóstym piętrze budynku Akademii jest restauracja z panoramą centrum Krakowa, a widok z tarasu pojawił się w filmie „Vinci” Juliusza Machulskiego.
Terminy rekrutacji, wymagania egzaminacyjne i opłaty, a także wydarzenia, zasady wstępu, godziny i ceny biletów sprawdzaj na stronie uczelni.
Połączenia znajdziesz w rozkładzie komunikacji miejskiej. Moim zdaniem najlepiej zaplanować wizytę przy okazji wydarzenia we Floriance, a przed nim lub po nim przejść się po okolicy. Po wizycie wstąp do Apteki Pod Orłem.
Krótko o Akademii
Kto założył Akademię Muzyczną w Krakowie?
Władysław Żeleński, który w 1888 r. powołał krakowskie konserwatorium.
Gdzie dokładnie mieści się Akademia?
Główny budynek stoi przy ul. św. Tomasza 43 w centrum Krakowa. Najważniejsze wydarzenia odbywają się we Floriance, w Sali Koncertowej im. Bronisława Rutkowskiego. Uczelnia ma jeszcze budynek przy ul. Potebni 7 i Dom Studencki przy ul. Przemyskiej 3.
Gdzie sprawdzić rekrutację i terminy koncertów?
Na stronie uczelni, amuz.krakow.pl, gdzie publikowane są informacje o naborze i wydarzeniach.
Fot. Zygmunt Put, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons