Archiwum Artystyczne i Biblioteka Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie

Zbiory i usługi

Archiwum gromadzi dokumenty przedstawień i życia teatralnego oraz podręczny księgozbiór poświęcony teatrowi. Według Wikipedii to jedna z najbogatszych i najważniejszych teatralnych kolekcji w kraju. Różnorodność materiałów pozwala przyjrzeć się zarówno samym spektaklom, jak i pracy ludzi związanych ze sceną. Nie wszystkie dokumenty mówią jednak o tym samym etapie powstawania przedstawienia.

Teksty dramatyczne zachowały się jako rękopisy, maszynopisy i druki. Obok nich są nuty muzyki do spektakli, programy, afisze oraz plakaty. Tekst sztuki pozwala zająć się jej treścią, nuty kierują uwagę na oprawę muzyczną, a afisze i plakaty na sposób zapowiadania przedstawienia. Przy analizie konkretnej realizacji scenicznej porównałbym tekst z dokumentacją spektaklu. Sam utwór nie odpowie przecież na pytanie o wygląd sceny.

Fotografie przedstawień i projekty scenograficzne dotyczą wizualnej strony teatru, ale pokazują ją z różnych perspektyw: projektu i scenicznej realizacji. Dokumentacja audiowizualna daje możliwość analizy wykraczającej poza nieruchomy obraz. Osobną grupę tworzą korespondencja teatralna i prywatne zdjęcia aktorów, przydatne przy tematach biograficznych. List i fotografia mogą dotyczyć tej samej osoby, lecz dostarczają innego rodzaju informacji. Dobór źródeł zależy więc od pytania badawczego, a nie tylko od nazwiska czy tytułu sztuki.

Część biblioteczna obejmuje książki o teatrze i czasopisma teatralne. Pozwala osadzić pojedyncze przedstawienie lub działalność aktora w szerszym kontekście, podczas gdy dokumenty artystyczne kierują uwagę na konkretną realizację. Funkcja ośrodka informacji naukowej ma znaczenie dla osób przygotowujących opracowania i prace, ale też prowadzących własne poszukiwania. Obecność materiału w kolekcji nie oznacza jednak, że każdy dokument jest udostępniany w ten sam sposób. Potrzebę przeczytania tekstu, obejrzenia fotografii lub nagrania trzeba odróżnić od prośby o kopię do dalszej pracy. Zasady dostępu do tych materiałów wymagają osobnego ustalenia.

Historia

Placówka powstała w 1893 r., zgodnie z datą podaną w Wikidacie. W zbiorach są jednak dokumenty starsze od samego archiwum, dotyczące wcześniejszych krakowskich przedstawień. Późniejsze materiały odnoszą się do Teatru im. Juliusza Słowackiego, dawniej Miejskiego. Przy poszukiwaniach historycznych uwzględnij obie nazwy instytucji, aby nie ograniczyć tematu do jednego okresu jej działalności.

Poszczególne grupy dokumentów mają różne granice czasowe. Nie można więc przypisać całej kolekcji jednego zakresu dat ani zakładać jednakowej ciągłości wszystkich jej części.

Rodzaj materiału	Okres ujęty w opisie zbiorów
Rękopisy i druki sztuk granych w Krakowie	1838-1893
Teksty sztuk wystawianych w Teatrze Miejskim, późniejszym Teatrze im. Juliusza Słowackiego	1893-2003
Nuty związane z przedstawieniami	Po 1893 r.
Afisze teatru krakowskiego	1865-1870 oraz 1874-1893
Afisze i plakaty Teatru Miejskiego, późniejszego Teatru im. Juliusza Słowackiego	Po 1893 r.
Programy teatralne	Po 1911 r.
Fotografie przedstawień	1893-2003
Projekty scenograficzne	Po 1911 r.
Czasopisma teatralne	Po 1945 r.

Najstarsze teksty pozwalają badać repertuar krakowski sprzed powstania placówki. Historia zbiorów nie jest zatem tożsama z historią instytucji: data jej założenia nie wyznacza początku okresu, którego dotyczą przechowywane dokumenty. To rozróżnienie ma znaczenie zwłaszcza dla osób zajmujących się wcześniejszym teatrem krakowskim, a nie tylko działalnością sceny pod obecną nazwą.

W przypadku dawnych afiszy wyszczególniono dwa okresy. Nie należy łączyć ich w jeden nieprzerwany ciąg ani zakładać, że opis obejmuje lata pomiędzy nimi. Z kolei końcowa data przy tekstach i fotografiach określa opisany zasób, a nie moment zamknięcia instytucji. Zestawienie pokazuje chronologię materiałów; samo nie rozstrzyga, czy dla wybranego przedstawienia zachowały się wszystkie interesujące badacza rodzaje dokumentacji.

Godziny, zapisy, dojazd

Godziny pracy, sposób umawiania wizyty i aktualne zasady korzystania sprawdź na stronie archiwum w serwisie Teatru im. Juliusza Słowackiego. Szczegóły dotyczące dokumentów ustal w bezpośrednim kontakcie z teatrem. Przed wyjazdem zapytaj o ich dostępność, ewentualne opłaty oraz miejsce zgłoszenia się na wizytę. Termin spektaklu nie jest informacją o godzinach pracy ze zbiorami.

Do pierwszego kontaktu wystarczy krótki opis poszukiwań. Zamiast ogólnej prośby o „materiały o teatrze” przygotuj informacje, które pozwolą rozpoznać temat i zakres potrzebnej dokumentacji:

• Podaj tytuł sztuki, nazwisko osoby albo zagadnienie, którym się zajmujesz.
• Określ interesujący cię okres, możliwie dokładnie.
• Wskaż rodzaj materiałów: teksty, fotografie, programy, prasę lub dokumentację audiowizualną.
• Zapytaj o termin, sposób udostępnienia i zasady korzystania z wybranych dokumentów.
• Jeśli potrzebujesz kopii, zapytaj o możliwość jej wykonania lub uzyskania.

Archiwum działa w Krakowie przy Teatrze im. Juliusza Słowackiego. Trasę przejazdu lub dojścia zaplanuj po potwierdzeniu miejsca wizyty, uwzględniając swój punkt startowy. Osobie przyjezdnej radziłbym uzgodnić termin przed ułożeniem reszty dnia w mieście. Mieszkaniec może od razu zaproponować kilka dogodnych terminów spotkania. W obu przypadkach lepiej mieć ustalone miejsce i cel wizyty przed wyjściem z domu.

Jeśli łączysz zainteresowanie archiwum z poznawaniem innych placówek muzealnych, zajrzyj do opisu Apteki Pod Orłem. Kolejność odwiedzin dopasuj do warunków dostępu w każdym miejscu. Nie zakładaj, że praca z dokumentami i zwiedzanie muzeum wymagają takich samych przygotowań.

Pytania o korzystanie ze zbiorów

Czy w archiwum są wycinki prasowe?

Tak, kolekcja wycinków zaczyna się od 1893 r. Czytelnikom udostępnia się jednak tylko wycinki z okresu po 1919 r. Początek kolekcji i zakres udostępnianej prasy to zatem dwie różne informacje.

Czy biblioteka zajmuje się wyłącznie książkami?

Nie, książki stanowią jedną z części zasobu. Placówka ma też charakter muzealny i dokumentacyjny. Poszukiwania ograniczone do księgozbioru nie obejmą całego materiału dotyczącego scenicznej realizacji sztuki.

Gdzie zapytać o możliwość zwiedzania?

Możliwość zwiedzania ustal bezpośrednio z Teatrem im. Juliusza Słowackiego. Zaznacz, że chodzi o obejrzenie zbiorów, aby odróżnić taką wizytę od pracy nad dokumentami, i poproś o odpowiednie warunki dostępu.