Biblioteka Główna Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie

W skrócie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie to centralna biblioteka uczelni, która od 1974 roku mieści się przy ulicy Podchorążych. Przyjdziesz tu po literaturę z pedagogiki, psychologii i metodyki nauczania, a część zbiorów obejrzysz bez wychodzenia z domu, w sieci. Od 1 października 2023 roku uczelnia nazywa się Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej (UKEN).
Zbiory i usługi
Według Wikipedii to najstarsza i największa pedagogiczna biblioteka uczelniana w Polsce. Księgozbiór jest uniwersalny, a na pierwszym planie stawia pedagogikę, psychologię i metodykę nauczania poszczególnych przedmiotów. Do cenniejszych pozycji należą dawne druki, m.in. „Ianua aurea reserata quatuor linguarum” Jana Amosa Komeńskiego z 1640 roku. Starsze książki o wychowaniu i nauczaniu uczelnia stopniowo skanuje.
Biblioteka Główna tworzy system biblioteczno-informacyjny uczelni razem z bibliotekami wydziałowymi. Należą do niego m.in. biblioteki pedagogiki i psychologii, nauk społecznych, nauk o sztuce, neofilologii, filologii angielskiej oraz biblioteka geograficzno-biologiczna. Szukasz książki z konkretnej dziedziny? Zacznij od katalogu.
Co jest dostępne online?
Najłatwiejszy dostęp daje Pedagogiczna Biblioteka Cyfrowa. Znajdziesz w niej głównie teksty z pedagogiki i nauk pokrewnych: od starych druków po podręczniki i materiały z konferencji. O dostępie decydują prawa autorskie. Dokumenty w domenie publicznej czytasz w sieci bez ograniczeń, część otworzysz tylko na uczelnianych terminalach, a chronione wymagają hasła po podpisaniu umowy licencyjnej.
Do tego dochodzą cztery narzędzia naukowe:
- EDUKATOR, baza opisów bibliograficznych z pedagogiki, psychologii, socjologii, bibliotekoznawstwa i literatury pięknej, oparta na zbiorach Biblioteki Głównej,
- Katalog Prac Doktorskich obronionych na uczelni,
- Bibliografia Publikacji Pracowników UKEN, która obejmuje też dorobek doktorantów,
- Repozytorium UKEN z publikacjami naukowymi pracowników uczelni.
Historia i zmiany nazw
Biblioteka powstała razem z Wyższą Szkołą Pedagogiczną w 1946 roku. Nazwa szła za nazwą uczelni, dlatego w starszych publikacjach spotkasz kilka wersji:
| Okres | Nazwa |
|---|---|
| 1946-1999 | Biblioteka Główna Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Komisji Edukacji Narodowej |
| 1.10.1999-2008 | Biblioteka Główna Akademii Pedagogicznej im. Komisji Edukacji Narodowej |
| od 20.11.2008 | Biblioteka Główna Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej |
| od 1.10.2023 | Biblioteka Główna Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie |
Układ systemu bibliotek, który obowiązuje do dziś, ukształtował się w 1964 roku. Dziesięć lat później zbiory wyprowadziły się z lokalu przy ulicy Straszewskiego do nowego gmachu przy Podchorążych.
Kiedy biblioteka się skomputeryzowała?
Prace ruszyły w 1993 roku, a kolejne etapy przychodziły aż do 2014:
- 1993: zespół ds. komputeryzacji i uruchomienie dostępu do internetu,
- 1996: elektroniczne katalogowanie druków zwartych,
- 1997: katalog elektroniczny w systemie VTLS/Virtua i Mediateka, informatorium oparte na źródłach elektronicznych,
- 1999: elektroniczne katalogowanie wydawnictw ciągłych,
- 2000: elektroniczne zamawianie i wypożyczanie zbiorów,
- 2005: elektroniczna inwentaryzacja księgozbioru,
- 2006: start Pedagogicznej Biblioteki Cyfrowej,
- 2014: nowy moduł wypożyczeń VTLS/Chamo i czytniki e-książek w ofercie wypożyczeń.
Godziny i zapisy
Godziny otwarcia oraz zasady zapisu i wypożyczania sprawdzisz na stronie biblioteki w domenie libproxy.up.krakow.pl. Tylko tam są aktualne dane, więc nie planuj wizyty na podstawie godzin z katalogów ani starych opisów.
Radzę zacząć od katalogu online i Pedagogicznej Biblioteki Cyfrowej. Jeśli potrzebny tytuł jest w domenie publicznej, nie musisz jechać. Po innych miejscach związanych z historią Krakowa oprowadza opis Domu Jana Matejki.
Fot. Krzysztof Sobkowiak, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons