Dom Jana Matejki w Krakowie

W skrócie
Dom Jana Matejki w Krakowie to muzeum w kamienicy przy ul. Floriańskiej 41, w której malarz mieszkał z rodziną i pracował. Od 1904 r. należy do Muzeum Narodowego w Krakowie. Przychodzi się tu po prywatne wnętrza artysty: salon, sypialnię i pracownię na trzecim piętrze.
Co można zobaczyć
Muzeum zajmuje trzy piętra kamienicy:
- Pierwsze piętro: salon państwa Matejków i sypialnia, nazywana pokojem pod gwiazdami.
- Drugie piętro: pokój, w którym 24 czerwca 1838 r. urodził się malarz. Znajduje się w nim pamiątkowa tablica z łacińskim napisem „Saepe providet Deus, ut magna claudantur parvis”.
- Trzecie piętro: pracownia malarska, którą na prośbę samego Matejki dobudował Tomasz Pryliński w latach 1872–1873.
Po polsku napis brzmi: „Często sprawia Bóg, że wielkość zamyka w małym kształcie”. To aluzja do tego, że Matejko był chorowity i niski.
Historia kamienicy i muzeum
Kamienica jest dużo starsza od muzeum. Wzniesiono ją w XVI wieku z jednym piętrem, drugie dobudowano w XVIII wieku. W 1794 r. kupili ją Rossbergowie, rodzice matki malarza. Po śmierci Franciszka Ksawerego Matejki w 1860 r. odziedziczyły ją jego dzieci. W 1871 r. Jan Matejko spłacił rodzeństwo, przejął dom, przebudował go i zamieszkał w nim z rodziną.
Muzeum założono w 1895 r. za pieniądze ze społecznej zbiórki. Według Wikipedii pomysł rzucił Marian Sokołowski w artykule w krakowskim „Czasie”, wydrukowanym po pogrzebie malarza w 1893 roku. Jako wzór wskazał domy artystów w Urbino (Rafael) i we Florencji (Michał Anioł). Fundusze zbierało Towarzystwo im. Jana Matejki, którym kierował książę Eustachy Sanguszko.
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1895 | Towarzystwo odkupuje od rodziny artysty kamienicę wraz z częścią zbiorów (7 listopada) |
| 1896 | Salon i sypialnia, pierwsza część muzeum, otwarte dla zwiedzających (1 maja) |
| 1896–1898 | Przebudowa pod kierunkiem Tadeusza Stryjeńskiego |
| 1901–1904 | Przebudowa pod kierunkiem Zygmunta Hendla |
| 1904 | Muzeum trafia do Rady Miasta Krakowa, a stamtąd pod zarząd Muzeum Narodowego (26 czerwca) |
| 1940 | Część zbiorów Matejki trafia do zamkniętego wówczas domu, w obawie przed rabunkiem |
| 1953 | Ponowne otwarcie po generalnym remoncie |
| 2009 | Kolejny remont |
Równolegle gromadzono archiwum publikacji o malarzu i fotografie prawie wszystkich jego obrazów. Budynek od 1931 r. widnieje w rejestrze zabytków pod numerem A-58.
Adres i informacje praktyczne
Muzeum mieści się przy ul. Floriańskiej 41, 31-019 Kraków. Godziny otwarcia i ceny biletów podaje strona Muzeum Narodowego w Krakowie, w opisie oddziału Dom Jana Matejki. Sprawdź je przed wyjściem, bo mogą się zmieniać.
Dla kogo
Dom Matejki pasuje miłośnikom malarstwa historycznego i osobom ciekawym Krakowa z końca XIX wieku. Dobrze działa też jako pierwszy przystanek w dniu, w którym zwiedzasz muzea Krakowa: ma jasny temat, czyli jedna rodzina, jedna kamienica, trzy piętra. Polecam go na początek. Potem możesz iść do Apteki Pod Orłem, a na przerwę od wnętrz sprawdzą się Błonia krakowskie.
Fot. Julo, using, Public domain, Wikimedia Commons