Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach

W skrócie
Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku mieści się na pierwszym piętrze Sukiennic przy Rynku Głównym w Krakowie i należy do Muzeum Narodowego. To największy w kraju stały zbiór polskiego malarstwa i rzeźby tego stulecia. Przychodzi się tu po obrazy Matejki, Siemiradzkiego i Chełmońskiego.
Co można zobaczyć
Zbiór podzielono na cztery sale, a każda nosi imię artysty, który ją wyznacza.
- Sala Bacciarellego to Oświecenie, czyli malarstwo z drugiej połowy XVIII wieku: portrety, historia, sceny z życia. Pokazano tu artystów sprowadzonych do Polski przez króla i magnatów (Bacciarelli, Krafft Starszy, Grassi) oraz Polaków: Orłowskiego, Wojniakowskiego i Smuglewicza.
- Sala Piotra Michałowskiego należy do romantyzmu. Ma największą w Polsce kolekcję tego malarza, z cyklem o Somosierze na czele. Powstania i zesłańców pokazują Grottger (Pożegnanie i Powitanie) oraz Malczewski (Śmierć Ellenai, Wigilia na Syberii).
- Sala Siemiradzkiego (dawniej sala Hołdu pruskiego) zbiera wielkie malarstwo historyczne. Obok Pochodni Nerona wiszą tu płótna Matejki: Kościuszko pod Racławicami, Iwan Groźny i Wernyhora.
- Sala Chełmońskiego (dawniej sala Czwórki) obejmuje realizm, polski impresjonizm i pierwsze kroki symbolizmu.
W sali Chełmońskiego wiszą Czwórka i Burza jego autorstwa oraz Trąbki Aleksandra Gierymskiego. Impresjonizm reprezentuje Wyczółkowski, pejzaże malują Głowacki i Masłowski. O pozycji artysty w XIX-wiecznym społeczeństwie opowiadają Introdukcja Malczewskiego i Szał Podkowińskiego.
Galeria pokazuje też rzeźby, między innymi Piusa Welońskiego, Jakuba Tatarkiewicza, Antoniego Madeyskiego i Antoniego Kurzawy.
Historia placówki
Galeria powstała w 1879 roku, a pierwszą stałą wystawę w Sukiennicach otwarto w 1884 roku. Według Wikipedii to najstarszy oddział Muzeum Narodowego w Krakowie.
Początek dał Henryk Siemiradzki, który podarował muzeum Pochodnie Nerona. Dziś to płótno wisi w sali nazwanej jego nazwiskiem.
Projekt „Nowe Sukiennice”, czyli remont i modernizacja oddziału, trwał od 31 sierpnia 2006 do 3 września 2010 roku. Na ten czas zbiory przeniesiono do Zamku Królewskiego w Niepołomicach.
Zwiedzanie: godziny i bilety
Adres galerii to Rynek Główny 1/3, w centrum Starego Miasta. Godziny otwarcia i ceny biletów zmieniają się, więc sprawdź je przed wizytą na stronie Muzeum Narodowego w Krakowie.
Dla kogo
To miejsce dla każdego, kto chce zobaczyć w jednym budynku obrazy z polskiego kanonu, bez wyjazdu po kraju. Dla osoby przyjezdnej to dobry pierwszy krok w historii polskiej sztuki XIX wieku.
Mieszkańcom polecam wracać do jednej sali zamiast oglądać wszystko naraz. Cztery sale to dużo obrazów o dużym ciężarze historycznym. Jeśli interesuje cię sam Matejko, zacznij od sali Siemiradzkiego, a potem zajrzyj do domu Jana Matejki.
Jeśli wolisz spokojniejsze malarstwo, wybierz salę Chełmońskiego: pejzaże, Czwórka i impresjonizm Wyczółkowskiego wymagają mniej wiedzy historycznej niż płótna o powstaniach.
Fot. Mateusz Giełczyński, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons