Kopiec Kościuszki w Krakowie

W skrócie
Kopiec Kościuszki w Krakowie to pomnik poświęcony Tadeuszowi Kościuszce, usypany na Górze św. Bronisławy na Zwierzyńcu, w zachodniej części miasta. Warto tu przyjść dla widoku ze szczytu i wystaw Muzeum Kościuszkowskiego w dawnym forcie.
Co zobaczyć i jak zaplanować zwiedzanie?
Kopiec otaczają umocnienia poaustriackiego Fortu nr 2 „Kościuszko”. W jego zabudowaniach mieszczą się ekspozycje:
- Bastion V: muzeum kościuszkowskie i wystawa „Kopce Krakowskie”.
- Kaponiera południowa: galeria figur woskowych poświęcona polskim drogom do wolności oraz ekspozycja o związku twierdzy z miastem.
- Kurtyna południowa: centrum wystawienniczo-konferencyjne z przestrzenią wystaw czasowych i interaktywną wystawą „Żywe Konstrukcje”, przygotowaną z Politechniką Krakowską.
Zwiedzanie jest płatne, z wyjątkiem kilku dni w roku (według Wikipedii). Aktualne ceny, godziny otwarcia, dni bezpłatnego wstępu oraz dostępność wystaw sprawdź na oficjalnej stronie Kopca Kościuszki.
Okolica i dojazd
Z centrum Krakowa do kopca można dojechać autobusem. Numer linii, przystanek początkowy i rozkład sprawdź przed wyjazdem w miejskim serwisie komunikacji. Powrót zaplanuj z uwzględnieniem godziny zakończenia zwiedzania.
Jeśli chcesz połączyć zwiedzanie ze spacerem, do planu dnia możesz włączyć Błonia krakowskie.
Historia
Kopiec powstał w latach 1820–1823, a jego formę wzorowano na krakowskich kopcach Krakusa i Wandy (według Wikipedii). Po śmierci Tadeusza Kościuszki zbierano pieniądze na pomnik i szukano odpowiedniego sposobu upamiętnienia.
Prace rozpoczęły się 16 października 1820 r., a zakończyły 25 października 1823 r. Kopiec powstawał przy udziale ochotników. W sypaniu uczestniczyli ludzie z różnych warstw społecznych oraz cudzoziemcy odwiedzający Kraków.
W połowie XIX wieku austriackie wojsko przejęło teren i wzniosło wokół kopca fort, którego budowę zakończono w 1854 r. Mimo wojskowej funkcji miejsca pozostawiono dostęp do pomnika, ograniczany w okresie mobilizacji. W 1860 r. na szczycie stanął granitowy głaz z napisem „Kościuszce”.
Po II wojnie światowej rozebrano zachodnią część fortu. Dalsze wyburzenia zatrzymano po protestach obrońców zabytków i ze względu na nieopłacalność prac. Ulewy z 1997 r. poważnie uszkodziły sam kopiec. Po remoncie ponownie otwarto go dla zwiedzających 10 listopada 2002 r.
Od czasu budowy kopcem nieprzerwanie zarządza Komitet Kopca Kościuszki w Krakowie, ustanowiony w 1820 r. Jego siedziba mieści się w zachowanej części fortu.
Fot. Pawelsuder, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons